İltihap Karşıtı (Anti-inflamatuar) Beslenme

Anti-inflamatuar beslenme nedir?

İltihap (inflamasyon), vücudun yaralanma ya da enfeksiyona verdiği normal bir savunma cevabıdır. Bazı kişilerde bu cevap düşük düzeyde ve uzun süre devam eder. Buna kronik düşük dereceli inflamasyon denir ve kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve obeziteyle ilişkilendirilir.

Bu beslenme düzeni, söz konusu hâli artırdığı düşünülen besinleri azaltmayı amaçlar. Pratikte ortaya çıkan düzen, Akdeniz tipi beslenmeye çok yakındır.

Hangi besinler öne çıkar, hangileri azaltılır?

Uygulamalı bir gün için fonksiyonel beslenme örnek menü ve tarifler sayfasına bakabilirsiniz.

Kanıt ne durumda?

Akdeniz tipi beslenmenin kalp-damar hastalıkları üzerindeki etkisi büyük bir randomize çalışmada gösterildi. Bazı çalışmalarda bu düzende CRP gibi iltihap göstergelerinin düştüğü de bildirildi.

Tek tek besinler konusunda kanıt daha sınırlı. Zerdeçal, zencefil ya da belirli bir çayın iltihabı "söndürdüğü" iddiaları güçlü çalışmalarla desteklenmiyor. Etkiyi tek bir besinden değil, düzenin bütününden beklemek daha doğru olur.

Bir gün nasıl kurulur?

Büyük değişiklik yerine küçük değişimlerle başlamak daha kolaydır. Şu değişimler çoğu sofrada uygulanabilir:

• Kahvaltıda sucuk yerine yumurta ve bol yeşillik
• Öğlende beyaz pilav yerine bulgur pilavı ya da nohutlu salata
• Haftada iki kez balık, birkaç kez kuru baklagil
• Kızartma yerine fırın ya da haşlama
• Şekerli içecek yerine su, ayran ya da şekersiz çay

Kimler için yararlı olabilir?

• İnsülin direnci, prediyabet ya da tip 2 diyabeti olanlar
• Kalp-damar hastalığı riski taşıyanlar
• Lipödem tanısı olanlar
• Sağlıklı yaşlanmayı hedefleyenler

Lipödemde beslenme için lipödemde beslenme danışmanlığı, yaşla ilgili hedefler için sağlıklı yaşlanma (longevity) beslenmesi sayfasına bakabilirsiniz.

Takviye almak gerekir mi?

Takviye bu düzenin parçası sayılmaz. Omega-3, D vitamini ya da başka bir takviye ancak tahlilde bir eksiklik görülürse ve hekiminizle birlikte gündeme gelir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız balık yağı gibi takviyeleri hekiminize danışmadan başlamayın. Konuyu vitamin takviyesi kullanmalı mıyım yazısında ele aldık.

Kaynaklar

1. Estruch R ve ark. Primary Prevention of Cardiovascular Disease with a Mediterranean Diet Supplemented with Extra-Virgin Olive Oil or Nuts. N Engl J Med 2018 (yeni sekmede açılır) — Akdeniz tipi beslenmenin kalp-damar etkisi
2. WHO — Healthy diet (bilgi notu) (yeni sekmede açılır) — şeker, tuz ve yağ türü önerileri
3. WHO — Trans fat (bilgi notu) (yeni sekmede açılır) — trans yağın sağlık etkisi

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 11 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com