Fonksiyonel Beslenmede Diyetisyen Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Diyetisyen ne yapar, adım adım?

1. Hikâyeyi alır. Şikâyetin ne zaman başladığını, hangi dönemlerde arttığını ve o sırada hayatınızda neyin değiştiğini sorar.
2. Bugünkü düzeni görür. Üç günlük besin günlüğünüz, öğün saatleriniz, uyku ve hareket düzeniniz incelenir.
3. Tahlilleri okur. Hekiminizin istediği tahlillerin beslenmeyle ilgili kısmı şikâyetinizle birlikte değerlendirilir.
4. Planı kurar. Önce etkisi en yüksek görünen iki üç değişiklik seçilir. Plan günlük hayatınıza sığacak biçimde yazılır.
5. Takip eder. Kontrol görüşmelerinde neyin işe yaradığına bakılır, plan buna göre genişletilir ya da değiştirilir.

Besin günlüğünü nasıl tutacağınızı besin günlüğü nasıl tutulur yazısında anlattık.

Beslenme planı nasıl kurulur?

Plan hazır bir listeden seçilmez. Şikâyetiniz, tanınız, ilaçlarınız, iş temponuz ve sevdiğiniz yemekler birlikte düşünülür. Örneğin akşam geç saatte çalışan biri için öğün saatleri buna göre kurulur.

Planın içeriği fonksiyonel beslenme ilkelerine dayanır: lif ve protein yeterli, bitki çeşitliliği yüksek, işlenmiş gıda az. Şikâyete göre kısa süreli bir çıkarma denemesi de eklenebilir.

Tahlillerle ne yapılır?

Tahlili hekiminiz ister ve yorumlar. Diyetisyen bu sonuçları beslenme açısından okur. Örneğin düşük ferritin varsa demir içeren besinler ve bunların emilimi plana eklenir.

Hangi değerlerin beslenme kararına yön verdiğini fonksiyonel beslenmede tahliller sayfasında topladık.

Kontrol görüşmelerinde ne yapılır?

Kontrol görüşmeleri planın asıl işlediği yerdir. İlk adımları uyguladıktan sonra neyin kolay, neyin zor geldiği konuşulur.

• Şikâyet günlüğünüz gözden geçirilir: enerji, sindirim, uyku ve iştah nasıl değişti?
• Zorlandığınız adım küçültülür ya da size uyan başka bir seçenekle değiştirilir.
• Bir besin çıkarıldıysa kontrollü biçimde geri eklenir ve tepki izlenir.
• Hekiminiz ilacınızı ya da tahlilinizi değiştirdiyse plan buna göre güncellenir.

Takipte tartı tek ölçü olarak kullanılmaz. Şişkinlik ya da yorgunluk gibi şikâyetlerde asıl bakılan şey günlük hayatınızdaki değişimdir. Tartılmak istemiyorsanız bunu söylemeniz yeterli.

Diyetisyen neleri yapmaz?

• Tanı koymaz. SIBO, Haşimato, PCOS ya da diyabet tanısını hekim koyar.
• İlaç başlatmaz, kesmez ve dozunu değiştirmez.
• Marka ya da doz belirterek takviye önermez. Takviye gerekiyorsa hekiminizle birlikte konuşulur.
• Detoks, kür ya da bağırsak temizliği önermez.

Görüşmenin nasıl başladığını diyetisyenle ilk görüşme sayfasında, yaklaşımın genel çerçevesini “fonksiyonel tıp diyetisyeni” ne demek sayfasında bulabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Academy of Nutrition and Dietetics — Nutrition Care Process (yeni sekmede açılır) — beslenme değerlendirmesi ve takip adımları
2. The Institute for Functional Medicine — What is Functional Medicine? (yeni sekmede açılır) — fonksiyonel tıp yaklaşımının tanımı
3. Türkiye Diyetisyenler Derneği (yeni sekmede açılır) — diyetisyenlik meslek ilkeleri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com