3 Günlük Besin Tüketim Kaydı: Yazdırılabilir Boş Çizelge

Kısa cevap

3 günlük besin tüketim kaydı, üç gün boyunca yediğiniz ve içtiğiniz her şeyi saatiyle ve miktarıyla yazdığınız çizelgedir. İki hafta içi günü ile bir hafta sonu günü seçilir; günlerin art arda olması gerekmez. Bu sayfadaki boş çizelgeyi yazdırıp doldurur, ilk görüşmeye getirirsiniz. Kalori hesaplamanız gerekmez: her zamanki gibi yiyin, yediğinizi yazın.

Bu kayıt ne işe yarar?

“Genelde ne yersiniz?” sorusuna akıldan verilen cevap eksik kalır: ara öğün, içecek ve ayaküstü yenenler unutulur. Besin tüketim kaydında her şey yendiği sırada yazılır; bu, unutulan besin sorununu azaltır. Kayıt, beslenmeyi değerlendirmek için araştırmalarda ve klinikte kullanılan yöntemlerden biridir (Ortega ve ark., 2015).

Aynı kaynak iki zayıf noktaya da dikkat çeker. İnsan, yediğini “olması gerektiği gibi” yazmaya eğilimlidir. Ayrıca yazma zahmeti yeme davranışını değiştirebilir: yazması kolay olsun diye sade yenir. Bu yüzden iki kural yeter: o günlerde her zamanki gibi yiyin ve ne yediyseniz onu yazın.

En kolay yol boş çizelgeyi yazdırıp mutfağa bırakmak ve gün içinde kalemle doldurmaktır. Her satıra dört şey yazılır: saat, ne yediğiniz ya da içtiğiniz, ne kadar, nerede ve kiminle. Ekranda doldurmak isterseniz kutulara yazdıklarınız bu sayfanın dışına çıkmaz; ama sekme kapanınca ya da sayfa yenilenince silinir. Bu yüzden her günün sonunda PDF olarak kaydedin. Doldurduğunuz çizelge sizde kalır, görüşmeye yanınızda getirirsiniz.

3 günlük besin tüketim kaydı çizelgesi

3 günlük besin tüketim kaydı

Ad soyad:

1. gün

Tarih ve gün (hafta içi mi, hafta sonu mu):

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

İçtiğiniz su (su bardağı) ve günün notu (uyku, hareket, olağan dışı bir durum):

2. gün

Tarih ve gün (hafta içi mi, hafta sonu mu):

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

İçtiğiniz su (su bardağı) ve günün notu (uyku, hareket, olağan dışı bir durum):

3. gün

Tarih ve gün (hafta içi mi, hafta sonu mu):

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

Saat

Ne yediniz, ne içtiniz? (pişirme şekliyle)

Ne kadar?

Nerede, kiminle? Not

İçtiğiniz su (su bardağı) ve günün notu (uyku, hareket, olağan dışı bir durum):

Bu çizelge boş bir kayıt kâğıdıdır; diyet listesi ya da sağlık değerlendirmesi değildir. Kaydı diyetisyeniniz görüşmede sizinle birlikte okur.

Hangi üç günü seçmelisiniz?

İki hafta içi günü ve bir hafta sonu günü seçin; günlerin art arda olması gerekmez. Amerika Birleşik Devletleri'nde 11.646 yetişkinin verisiyle yapılan bir çalışmada hafta sonu, özellikle cumartesi günü alınan enerji hafta içine göre yüksek, sebze ve meyve tüketimi düşük, dışarıda yeme ise daha sık bulundu (An, 2016). Çalışma Türkiye'de yapılmadı; ama hafta sonu sofranız hafta içinden farklıysa kaydın bunu göstermesi gerekir.

  • Sıradan günleri seçin. Bayram, düğün, hastalık ya da seyahat günü sizi tanıtmaz.
  • Vardiyalı çalışıyorsanız bir gündüz, bir gece vardiyası ve bir izin günü yazın.
  • İlk görüşme için üç gün yeter. Gün sayısı arttıkça kayıtların özeni azalır (Ortega ve ark., 2015).

Miktar terazisiz nasıl yazılır?

Tartarak yazmak porsiyonu daha doğru verir (Ortega ve ark., 2015); ilk görüşme için buna gerek yoktur. Mutfağınızdaki kaşık, kepçe ve bardak yeterlidir. Önemli olan “biraz”, “normal” gibi sözcükler yerine sayılabilir bir ölçü yazmaktır.

Ne yediniz?Böyle yazınBöyle yazmayın
Pilav, makarna, bulgur5 yemek kaşığı bulgur pilavı, tereyağlıBir tabak pilav
Çorba, sulu yemek2 kepçe mercimek çorbası, üstüne 1 tatlı kaşığı yağÇorba
Ekmek2 ince dilim tam buğday ekmeğiBiraz ekmek
Peynir, zeytinKibrit kutusu kadar 1 dilim beyaz peynir, 5 zeytinKahvaltılık
Et, tavuk, balıkAvuç içi kadar 1 parça ızgara tavukTavuk
Salata1 kâse çoban salata, 1 yemek kaşığı zeytinyağıSalata
Çay, kahve4 çay bardağı çay, her birinde 1 küp şekerÇay içtim
Paketli ürün1 paket sade kraker, üstünde yazan gramıylaAtıştırmalık

En sık unutulanlar hangileri?

  • Çaya ve kahveye atılan şeker, eklenen süt.
  • Yemeğe ve salataya giren yağ, tabağın kenarındaki sos.
  • Yemek pişirirken tadına bakılan lokmalar, çocuğun tabağında kalanlar.
  • Meyve suyu, gazlı içecek, ayran, alkollü içecek.
  • Televizyon karşısında ya da gece kalkınca yenenler.
  • İkinci porsiyon ve sofradan kalkarken alınan “son bir lokma”.

Şişkinlik, mide yanması ya da uyku hâli gibi bir şikâyeti de izlemek istiyorsanız “Not” sütununa saatiyle yazın. Kaydı daha uzun süre ve şikâyetle birlikte tutmanın yolunu besin günlüğü nasıl tutulur yazısında anlattık.

Kullandığınız ilaç ve takviyeleri bu çizelgeye değil, ilk görüşme hazırlık formundaki listeye yazın.

Dolu bir satır nasıl görünür?

SaatNe yediniz, ne içtiniz?Ne kadar?Nerede, kiminle? Not
07.40Haşlanmış yumurta, beyaz peynir, domates, tam buğday ekmeği, şekersiz çay1 yumurta, kibrit kutusu kadar 1 dilim peynir, 1 orta boy domates, 1 ince dilim ekmek, 2 çay bardağı çayEvde, ayakta. Acelem vardı.
10.30Sütlü hazır kahve, bisküvi1 kupa, 3 bisküviİşte, masada. Aç değildim.
13.15Kuru fasulye, pirinç pilavı, cacık1 kepçe, 4 yemek kaşığı, 1 küçük kâseYemekhanede, arkadaşlarla.
20.45Fırında tavuk but, zeytinyağlı taze fasulye, yoğurt1 but, 5 yemek kaşığı, 3 yemek kaşığıEvde, ailece. Sonrasında karnım şişti.

Bu tablo yalnız yazım örneğidir; önerilen bir menü değildir.

Kayıt tutarken nelerden kaçınmalısınız?

  • Akşam toplu yazmayın. Yedikten hemen sonra yazın; geciken kayıtta ara öğünler düşer.
  • Kalori hesaplamayın. Çizelgede kalori sütunu yoktur, sizden beklenen de bu değildir.
  • Kayıt günü yeni bir düzene başlamayın. Görüşmede konuşulacak olan bugünkü hâlinizdir.
  • Yazdığınızı düzeltmeyin. Atlanan öğün de, gece yenen tatlı da kaydın parçasıdır.

Yeme bozukluğu yaşadıysanız, yaşıyorsanız ya da yediklerinizi yazmak sizi huzursuz ediyorsa kayda başlamadan önce hekiminize ya da diyetisyeninize danışın. Kayıt şart değildir; görüşmeye kayıtsız da gelebilirsiniz, aynı bilgiler konuşarak alınır. Yazarken sıkıntınız artarsa bırakın ve bunu görüşmede söyleyin.

Kayıt görüşmede nasıl kullanılır?

Diyetisyen kaydı sizinle birlikte okur. Öğün saatleri, öğün atlama, sebze ve meyve çeşitliliği, içecekler ve dışarıda yenen öğünler konuşulur. Plan, kâğıtta görünen gerçek düzeninizin üstüne kurulur. Görüşmenin öbür adımları diyetisyenle ilk görüşme sayfasında yazıyor.

Kayıttan hastalık tanısı çıkmaz. Diyetisyen tanı koymaz ve kayda bakarak ilaç ya da takviye önermez; sınırların nerede durduğunu diyetisyen ne yapar, ne yapmaz sayfasında açıkladık. Online görüşecekseniz çizelgeyi PDF olarak kaydedip görüşmede ekranınızda açık tutarsınız; ayrıntısı online görüşme sayfasındadır.

Kaynaklar

  1. Ortega RM, Pérez-Rodrigo C, López-Sobaler AM. Dietary assessment methods: dietary records. Nutr Hosp. 2015;31 Suppl 3:38-45. (yeni sekmede açılır) — Besin tüketim kaydı yönteminin güçlü ve zayıf yanlarını anlatan derleme.
  2. An R. Weekend-weekday differences in diet among U.S. adults, 2003-2012. Ann Epidemiol. 2016;26(1):57-65. (yeni sekmede açılır) — Hafta içi ve hafta sonu beslenmesi arasındaki farkı ölçen çalışma (ABD, 11.646 yetişkin).
  3. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022. (yeni sekmede açılır) — Besin grupları ve porsiyon ölçüleri için ulusal rehber (genel başvuru kaynağı).

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com

İletişim

İletişim
Sık sorulan sorular

Besin tüketim kaydı hakkında sık sorulanlar

Besin kaydını neden üç gün tutuyorum, bir gün yetmez mi?
Tek gün yalnız o günün koşullarını gösterir: misafir, yoğun mesai ya da iştahsız geçen bir gün tabloyu tek başına belirler. Üç gün, hafta içi ile hafta sonu arasındaki farkı da ortaya koyar. Kayıt uzadıkça yazma isteği azalır ve satırlar özensizleşir. İlk görüşme için üç gün, emek ile bilgi arasında makul bir dengedir.
Kayıt tuttuğum günlerde her zamankinden farklı yemeli miyim?
Hayır. Kaydın işe yaraması için o günlerin sıradan günleriniz olması gerekir. Yazacağınızı bildiğiniz için tatlıyı atlamak ya da salatayı artırmak kâğıdı güzel gösterir ama sizi tanıtmaz. Ne yediyseniz onu yazın; kayıt bir sınav değildir, kimse not vermez. Görüşmede konuşulacak olan, kâğıda geçen gerçek düzeninizdir.
Kaydı telefonla fotoğraf çekerek tutabilir miyim?
Fotoğraf yararlı bir yardımcıdır ama tek başına yetmez. Yemeğe giren yağ, çaya atılan şeker ya da ikinci porsiyon fotoğrafta görünmez. Fotoğrafı çekin, akşamı beklemeden çizelgeye saatini ve miktarını yazın. Online görüşmede fotoğrafları ve doldurduğunuz çizelgeyi yanınızda açık tutun; biri ötekinin eksiğini kapatır.
Kalori hesaplamam gerekiyor mu?
Gerekmez. Çizelgede kalori sütunu bilerek yoktur. Sizden beklenen, ne yediğinizi ve yaklaşık ne kadar yediğinizi ev ölçüsüyle yazmanızdır: kaşık, kepçe, dilim, bardak. Paketli bir ürün yediyseniz ambalajın üstündeki gram bilgisini not etmeniz yeterlidir. Hesap gerekiyorsa onu diyetisyen yapar; siz yalnız tabağınızda gördüğünüzü kâğıda geçirirsiniz.
Kaydı kim değerlendirir, sonunda bir tanı çıkar mı?
Kaydı görüşmede diyetisyen sizinle birlikte okur: öğün saatleri, çeşitlilik, öğün atlama ve içecekler konuşulur. Kayıttan hastalık tanısı çıkmaz; diyetisyen tanı koymaz. Kayıtta dikkat çeken bir durum varsa, örneğin çok az yemek ya da sık tekrarlayan mide şikâyeti, bunu hekiminizle konuşmanız önerilir. Kayıt yalnız beslenme planının başlangıç noktasıdır.

Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirmenin yerine geçmez.

Sorunuz listede yok mu?

Listede olmayan sorularınızı WhatsApp'tan ya da iletişim formundan iletebilirsiniz.

0554 227 86 52
Görüşme

Kaydınızı birlikte okuyalım

Üç günlük kaydınız hazır olduğunda ilk görüşme için gün belirleyebiliriz. Görüşme ofiste ya da online yapılır.

Hemen arayın