İnsülin Direnci Tahlilleri: HOMA-IR, HbA1c

İnsülin direnci tahlili hangi testlerden oluşur?

İnsülin direnci, hücrelerin insüline geç ve zayıf cevap vermesidir. Vücut bu durumda kan şekerini dengede tutmak için daha fazla insülin üretir. Tahliller bu dengeyi farklı açılardan gösterir.

Bu sayfa konuya fonksiyonel beslenme açısından kısaca bakar. İnsülin direncinde beslenmenin ayrıntılı rehberi için: diyabetdiyeti.com (yeni sekmede açılır).

Diyabet ve prediyabet eşikleri Amerikan Diyabet Derneği kılavuzuna göre verildi. Tanı tek bir sonuca göre konmaz, hekim testi tekrarlayabilir.

HOMA-IR nasıl hesaplanır ve nasıl yorumlanır?

HOMA-IR, açlık kan şekeri (mg/dL) ile açlık insülininin (µU/mL) çarpılıp 405'e bölünmesiyle hesaplanır. Değer yükseldikçe insülin direncinin arttığı düşünülür.

Ancak HOMA-IR için yaşa, kiloya ve laboratuvara göre değişmeyen tek bir eşik yoktur. Bu yüzden sonucu şikâyetiniz, kilonuz, bel çevreniz ve diğer tahlillerle birlikte okumak gerekir. İnsülin direnci, kılavuzlarda tek başına bir hastalık tanısı olarak yer almaz.

Tahlil sonucu beslenmede neyi değiştirir?

• Beyaz un ve şeker yerine lifli karbonhidrat seçilir.
• Her öğüne protein ve sebze eklenir.
• Öğünde önce sebze ve protein, sonra karbonhidrat yemek denenebilir.
• Yemekten sonra kısa bir yürüyüş kan şekeri yükselişini hafifletebilir.
• Fazla kilo varsa ölçülü kilo kaybı hedeflenir.

Prediyabetli yetişkinlerde beslenme ve hareketten oluşan bir programın diyabete geçişi belirgin biçimde azalttığı büyük bir çalışmada gösterildi. Tabağı kurmak için kan şekerini dengede tutan tabak, tatlı isteği için tatlı krizi neden olur yazısına bakabilirsiniz.

Tahlilden önce nelere dikkat edilir?

• Açlık şekeri ve insülin için genellikle 8–12 saat açlık istenir. Su içebilirsiniz.
• Tahlilden önceki gün alışılmışın dışında ağır ya da çok az yemek sonucu etkileyebilir.
• Kortizon gibi bazı ilaçlar kan şekerini yükseltebilir. Kullandığınız ilaçları hekiminize söyleyin.

Beslenme tarafının bütünü diyabet ve insülin direncinde beslenme sayfasında, PCOS ile ilişkisi PCOS'ta beslenme sayfasında yer alıyor.

Kaynaklar

1. American Diabetes Association — Standards of Care in Diabetes (yeni sekmede açılır) — açlık şekeri, HbA1c ve OGTT eşikleri
2. Matthews DR ve ark. Homeostasis model assessment: insulin resistance and β-cell function from fasting plasma glucose and insulin concentrations in man. Diabetologia 1985 (yeni sekmede açılır) — HOMA-IR hesaplaması
3. Diabetes Prevention Program Research Group. Reduction in the Incidence of Type 2 Diabetes with Lifestyle Intervention or Metformin. N Engl J Med 2002 (yeni sekmede açılır) — yaşam tarzı programının diyabete geçişe etkisi

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 11 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com